16 November 2026

Lieve kinderen en erfgenamen, lente 1798

Lieve Maartje, Pieter, Aaltje, Joris en Alewijn, mijne kinderen en erfgenamen.

Het boek, waarin ik veeltijds lees, en waarvan ik U, zoo het mij vergund wordt, nader zal verhalen, wordt in bewaring gehouden bij mijnen vriend Andries Jansz. Over de Linde te Enkhuizen.

Zijn vader, Jan Andriesz., van afkomst een Fries en aldaar in dienst van het Geregt geweest, had dit geschrift weder in bewaring ontvangen van mijnen grootvader Ignatius Bernard Ott, die als Staatsch ruiter gediend heeft in het lijfregiment van den Baron van Drimborn.

Mijn grootvader had het boek uit Duitschland medegebracht. Hij kende niet alleen deszelfs inhoud, maar ook hetgeen omtrent herkomst en vroegere bewaring was overgeleverd.

Nadat hij zich te Hoorn gevestigd had, kwam ook Jan Andriesz. naar deze streken en werd gerechtsdienaar te Enkhuizen. Zij ontmoetten elkander beurtelings te Hoorn en te Enkhuizen en spraken daar, naar ik van mijn vader vernomen heb, meermalen over het boek en over hetgeen daarin geschreven staat.

Ook mijn vader, Pieter Ott, meester-kleermaker aan de westzijde van de Ramen te Hoorn, bleef met Jan Over de Linde te Enkhuizen bevriend, totdat deze omtrent vier jaren geleden is overleden.

Ik schrijf dit niet opdat gij alles zonder onderzoek zoudt gelooven. Een verstandig mensch behoort onderscheid te maken tusschen hetgeen hij zelf gezien heeft, hetgeen hem door betrouwbare lieden is medegedeeld, en hetgeen slechts uit overlevering bekend is.

Doch wat men niet onderzoeken kan, behoort men daarom nog niet achteloos verloren te laten gaan.

Indien mij iets mogt overkomen, zal Andries Over de Linde mijnen oudsten zoon in deze zaak in het bijzonder beschermen en onderrichten. Dit behoort vooralsnog te geschieden buiten weten van Kerk en Geregt, opdat hetgeen ons in vertrouwen is overgeleverd niet door vooroordeel, twist of onvoorzigtigheid verloren ga.

Bewaar daarom niet alleen het boek, maar ook het verstand waarmede men het lezen moet.

Want vrijheid zonder kennis wordt ligtzinnigheid, en kennis zonder vrijheid wordt dienstbaarheid.

Wognum, op Zondag den 6den Mei 1798.

Jan Ott

geboren te Hoorn in de Sprokkelmaand van 1758,
vierde kind en tweede zoon van Pieter Ott, oudsten zoon van Ignatius Bernard Ott.

Schoolmeester, koster, voorzanger, dorpsschrijver, gaarder en grafmaker.

No comments:

Post a Comment