05 July 2026

Friese studenten buiten hun erf

De Wageningse afdeling van
de Friese studentenfederatie
De oudste en meest vooraanstaande Friese studentenvereniging, het corporale Frisia te Leiden is er geen lid van: de Federaasje fan Fryske Studinteferienings, een ‘Frysk’-talig samenwerkingsverband van drie gezelligheidsverenigingen in Wageningen, Delft en Groningen. Een gezaghebbend lid van het subsidiefriese verbond noemt in een gelekte memo de controversiele Oera Linda in tige nijskjirrich ûnderwerp. “Hjir wurdt Fryslân delset as it hichtepunt fan de klassike samenleving”! Ze voegt er echter aan toe dat de Westfriese onderzoeker en vertaler Jan Ott buiten de discussie moet worden gehouden, vanwege syn blik op wittenskip en wierhyd.

De Friese vereniging in Wageningen heeft het zes-spakige wiel van Oera Linda op haar vlag, Frisia in Leiden heeft voor hun eerstejaars Pealmantsjes (vernoemd naar Piet Paaltjens) een wapen met hetzelfde wiel, voorzien van de letters “tanfang” – Het Aanvang (begin van de tijd) uit Oera Linda. Op studentikoze wijze geven ze, op een aan “Het Oera Linda-boek” gewijde webpagina, toe er verder geen verstand van te hebben.

Wie er wèl verstand van heeft is Goffe Jensma, emeritus professor Friese taal en letterkunde te Groningen, in 2004 gepromoveerd op de theorie dat de geheimzinnige dichter Piet Paaltjens rond 1860 de Oera Linda heeft bedacht. In een samenzwering met een taalkundige vriend en de Noord-Hollandse scheepstimmerman Cornelis Over de Linden zou het handschrift zijn ontstaan, dat naar de eerste vertaling van 1872 Oera Linda Boek ging heten. Jensma publiceerde in 2006 de derde Nederlandse vertaling, de eerste die werd gemaakt vanuit de aanname dat het een 19e eeuwse theologisch-filosofisch geïnspireerde grap betreft. De meest recente vertaling, in 2021 en 2022 uitgegeven door Stichting Oera Linda, is een Engelse samengesteld door Jan Ott, met kleurenafbeeldingen van alle 190 handschriftbladzijden. Jensma  verwees ernaar in december 2021 tijdens een live uitgezonden kerstcollege vanuit de oude Friese universiteitsstad Franeker als een hele goeie oersetting.

Jan Ott studeerde in de jaren ’90 Bewegingswetenschappen aan de Vrije Universiteit te Amsterdam, was als student actief corpslid en werd na zijn afstuderen eerst onderzoeker voor — later bestuurder en woordvoerder van de federatie van bioscopen en filmmaatschappijen, in een kantoor naast het Rijksmuseum. Tijdens een sabbatsjaar, in 2009 ontdekte hij de Oera Linda, wat leidde tot een nauwgezette studie van vooral de Fryas taal waarin het handschrift is geschreven, alle openbare discussies erover, studies ernaar, briefwisselingen. Veel daarvan is terug te vinden op de door de stichting aangeboden online Oera Linda Wiki.

Het bestuurslid van de linkse, doch koningsgezinde studentefederatie waarschuwt in haar uitgelekte memo voor Ott, die (vertaald:) “vaak aanschuift bij extreemrechtse podcasts en talkshows”. Doctorandus Ott zou zich tegen de wetenschap keren, wat hem pseudowittenskipper maakt. En hij “hat in bytsje it gedachtengoed fan datst net alles liuwe moatst dat dy ferteld wurdt” (… dat je niet alles moet geloven wat je wordt verteld) ...

Meer bijzonderheden op fryas.net: Herinneringen 1968-2026.